Boekbespreking door Frans van Schijndel

Een levensregel voor beginners (2003)

                     Benedictijnse spiritualiteit voor het dagelijkse leven

Wil Derkse (Nijmegen 1952) is hoogleraar-directeur van het Soeterbeeck Programma, gepromoveerd filosoof en chemicus. Het Soeterbeeck Programma bevordert reflectie, conversatie en debat over wetenschap, maatschappij en levensbeschouwing. Hij bezet de Andreas van Melsen Leerstoel voor wetenschap, samenleving en levensbeschouwing. Voor meer info: Soeterbeeck

Voor wie

Voor iedereen die wil stilstaan bij zijn eigen manier van leven en leiding geven.

Samenvatting

De leek Benedictus stelde in de eerste helft van de zesde eeuw voorschriften op voor monniken. Wil Derkse vertaalt in dit boek deze regels naar onze huidige tijd.

De drie belangrijkste principes zijn stabilitas, coversio morum en obedientia. Stabilitas staat voor commitment; het niet weglopen van dat waaraan je je hebt verbonden en wat hier en nu een appèl op je doet. Coversio morum is het permanente en dagelijks opnieuw op te pakken proces om je houding en levensstijl stukje bij beetje te verbeteren en obedientia is de kunst van het aandachtig luisteren en van harte en daadwerkelijk respons geven. Verder wordt er ingegaan op specifieke invullingen van luisteren c.q. aandacht geven zoals ‘gastvrijheid’ (bijvoorbeeld de manier waarmee je omgaat met telefoongesprekken en gesprekken op recepties), besluitvormend overleg, mopperen en investeren in jezelf.

Daarnaast wordt uitgebreid stilgestaan bij de innerlijke houding die de leider dient te hebben. Deze houding van ‘liefdevol ouderschap’ is geheel en van harte gericht op het stimuleren van de persoonlijke groei van de medewerker.

Het laatste hoofdstuk staat stil bij wat wij nu tijdmanagement zouden noemen. Het leven en werken in een vast (maar niet rigide) ritme is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Vervolgens wordt de kunst van het beginnen en de kunst van het ophouden besproken. Ook wordt aangegeven hoe te handelen als je iets ‘onmogelijks’ wordt opgedragen.

Conclusie

Ondanks dat ik katholiek ben opgevoed, heb ik nooit veel belangstelling gehad voor het kloosterleven. Het sprak me niet aan en ik vond het volledig uit de tijd. Bovendien heb ik als economisch opgeleide manager ook weinig opgehad met het begrip spiritualiteit. Wat ik er over las en hoorde vond ik vaak onnavolgbare esoterische kletspraat of zelfs stuitende onzin. Bovendien vond ik zogenaamde ‘spirituele’mensen vaak buiten de realiteit leven en irritant bovendien. Toch heb ik dit boekje in één keer uitgelezen en vond ik het bijzonder inspirerend.

Hoe kan dat zo?

Over leiderschap is ongelofelijk veel geschreven. Je kunt gemakkelijk 100 eisen formuleren (competenties, karaktereigenschappen, vaardigheden, inzichten, etc.) waaraan een moderne leider moet voldoen. Lees bijvoorbeeld het nieuwe boek van Covey (8^e eigenschap) en je verzuipt volledig!

Dit boekje sprak me zo aan omdat het je terugbrengt naar de essentie van leiderschap.

Natuurlijk kun je de leefregel van Benedictus snel veroordelen met ‘niets nieuws onder de zon’, of ‘veel open deuren’. Het zijn inderdaad eenvoudige en geen vernieuwende regels, maar niet simpel om werkelijk naar te leven. Van harte commitment geven, aandachtig luisteren en genoegen nemen met kleine (verbeter)stapjes is voor de meeste van ons nog lang geen gemeengoed.  Zeker in deze tijd van de 24-uurs-economie, internet, koopzondagen, GSM en flitskapitaal. Het in je leven brengen van deze eenvoudige regels kan je heel veel opleveren. Zowel materieel als immaterieel. Ook nu 1500 jaar later.

Volgens Benedictus zit spiritualiteit in het met volle aandacht de dingen doen (ook de kleine, alledaagse dingen). Dat is een spiritualiteit die ik niet alleen kan begrijpen en navoelen, maar ook nog in mijn leven kan brengen. Wat Derkse vertelt over timemanagement is heel eenvoudig, goed toepasbaar maar wederom niet eenvoudig om gedisciplineerd vol te houden.

Mijn advies: stap even uit de waan van de dag en doe je voordeel met Benedictus.