Boekbespreking door Frans van Schijndel

De motivatie mythe - Reinhard Sprenger

Reinhard K. Sprenger (1953), studeerde filosofie aan de universiteit van Berlijn. Hij was hoofd personeelsontwikkeling van 3M in Duitsland. Sinds 1990 is hij zelfstandig trainer en adviseur. Andere boeken van hem zijn: De keuze is aan U! (1997), Das Prinzip Selbsverantwortung (1995) en Aufstand des Individuums (2000).  Meer informatie: http://www.sprenger.com

Voor wie?

Het boek is interessant voor alle leidinggevenden en beleidsmakers.

Samenvatting

Sprenger doet uit de doeken op welke veronderstellingen en uitgangspunten veel motivatiebeleid is gebaseerd. Zo wordt vaak (impliciet) veronderstelt het dat met de huidige arbeidsmoraal slecht gesteld is. Medewerkers zijn zeer gesteld op vrije tijd waardoor ze niet meer willen presteren. Alleen door te dwingen of te verleiden zouden mensen nog in beweging te krijgen zijn. Echter, de behoefte om te presteren met zinvol en plezierig werk is groter dan ooit. Wèl wordt de werknemer steeds kritischer. Integriteit, geloofwaardigheid en het maatschappelijk kader van organisaties wordt steeds belangrijker voor medewerkers. Discussiëren over motivatie is spreken over mensbeelden. Veel motivatiestrategieën zijn gebaseerd op wantrouwen. Vervolgens zet Sprenger uiteen waarom beproefde motivatierecepten als bonussystemen, incentives en complimenten niet, slechts tijdelijk of zelf contraproductief werken. Sprenger zegt dan ook: motiveren is demotiveren. Ook wordt de vaak negatieve rol van de leidinggevende in de motivatie van medewerkers uit de doeken gedaan. De auteur geeft de oplossingsrichting van effectief motiveren aan: goed achterhalen wat mensen demotiveert en dat vervolgens zoveel mogelijk wegnemen. Daarnaast natuurlijk uitdagen, mogelijkheden bieden, serieus nemen, afstemmen en respecteren. Maar ook duidelijke eisen stellen, afspraken maken en elkaar daar aan houden. Weliswaar allemaal voor de hand liggend, maar in de praktijk zo vaak vergeten.

Conclusie

De Motivatiemythe zou bij iedere managementopleiding verplichte vakliteratuur moeten zijn. Het boek geeft een verfrissende, niet alledaagse kijk op motiveren. Vooral het blootleggen van de negatieve denkbeelden die ten grondslag liggen aan motivatie technieken geeft inzicht en maakt bewust. Denkbeelden waarmee maar weinig ondernemingen zich willen identificeren, maar die wèl gehanteerd worden. De talloze voorbeelden over de wijze waarop medewerkers (onbedoeld) door beleid maar vooral door de wijze van leidinggeven door de directe manager gedemotiveerd worden herken ik uit mijn eigen praktijk als leidinggevende. De werkelijkheid is soms wat genuanceerder dan Sprenger hem wil voorstellen. Zo verwerpt hij het maken van complimenten volledig, terwijl ze naar mijn mening, mits gemeend, heel positief kunnen uitwerken. Maar door overdrijving maakt hij zijn standpunt wel duidelijk. De motivatiemythe is geen wetenschappelijk werk over motivatie.

Toch kan Sprengers visie enorme implicaties hebben op het praktische beleid van een organisatie. Het is jammer dat hij ruim 290 pagina’s nodig heeft om zijn ideeën uit de doeken te doen. De mythe zou ook ontmaskerd kunnen worden in de helft van het aantal pagina’s. Dan zou het nog toegankelijker worden voor de doelgroep, de druk bezette manager.

Rating:

ISBN 90-430-0509-6, 1991, aantal pag.: 290, prijs: €13,95